فیدیبو نماینده قانونی انتشارات آوای قلم و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب مقدمه‌ای بر مدیریت سانحه

کتاب مقدمه‌ای بر مدیریت سانحه

نسخه الکترونیک کتاب مقدمه‌ای بر مدیریت سانحه به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است. تنها لازم است اپلیکیشن موبایل و یا نرم افزار ویندوزی رایگان فیدیبو را نصب کنید.

درباره کتاب مقدمه‌ای بر مدیریت سانحه

کشور ایران به­واسطه­ی موقعیت جغرافیایی، شرایط اقلیمی و وضعیت زمین­شناختی از جمله کشورهای سانحه­خیز جهان محسوب می­شود. همه­ساله به­واسطه­ی وقوع زلزله، سیل و سایر سوانح، خسارات و تلفات زیادی به کشور وارد می­شود. از سوی دیگر کیفیت نامطلوب طراحی، ساخت و کنترل ساختمان­ها و تأسیسات حیاتی، ساخت­وساز در مناطق خطرناک و وجود ساختارهای نامطلوب و فرسوده­ی شهری در افزایش اثرات زیانبار سوانح تاثیرگذار می­باشند. همچنین عدم آگاهی و آمادگی مردم و مسئولان نیز عامل مضاعفی در تشدید صدمات و تلفات سوانح محسوب می­شود. با این وجود، در کشور به موضوع مدیریت سانحه کمتر پرداخته شده است و ادبیات این موضوع ضعیف می­باشد بطوری­که خود مسئولان با مفاهیم، مسائل و ابعاد مرتبط با مدیریت سانحه ناآشنا می­باشند. لذا، این کتاب جهت افزایش دانش مدیریت سانحه و با هدف کاهش آسیب­پذیری و بهبود پاسخ­دهی به سانحه ترجمه شده است.

ادامه...
  • ناشر انتشارات آوای قلم
  • تاریخ نشر
  • زبانفارسی
  • حجم فایل 2.19 مگابایت
  • تعداد صفحات ۲۱۳ صفحه
  • شابک

معرفی رایگان کتاب مقدمه‌ای بر مدیریت سانحه

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



مقدمه­ی ناشر

سپاس بیکران پروردگار را که به انسان قدرت اندیشیدن بخشید، قدرتی­که در مقایسه با سایر موجودات باعث شده است که انسان هرگز به امکانات محدود خود اکتفا نکند. مکاتب الهی، انسان را موجودی کمال طلب و پویا می‎دانندکه جهت گیری او به سوی خالقش می باشد. از جمله راه­های تقرب به خداوند علم است، علمی که زیبایی عقل است. علمی که در دریای بیکران آن هر ذره نشانی از آفریدگار است و هر­چه علم انسان افزون گردد، تقربش بیشتر می‎شود. از این روست که به علم اندوزی و دانش آموزی توجهی بی نظیر مبذول گردیده است. اما علم آموزی به ابزاری نیاز دارد که مهمترین آن کتاب است و انتشار نتیجه مطالعات پژوهشگران و اندیشمندان پاسخگوی این نیاز خواهد بود.
جهت تحقق این امر و گام برداشتن در جهت ارتقای پایه های علم و دانش و رشد و شکوفایی استعدادها انتشار کتاب را یکی از اهداف خود قرار داده و انتظار داریم با حمایت های معنوی هموطنان گرامی بتوانیم گام­های موثر و ارزشمندی را برداریم. گرچه تلاش خواهد شد در حد دانش و تجربه اندکمان کارهایی بدون اشکال تقدیم حضورتان گردد، ولی اذعان داریم که راهنمایی­های شما عزیزان می‎تواند ما را در ارتقای کیفی کتاب راهگشا باشد لذا همیشه منتظر پیشنهادات و راهنمایی­های شما خواهیم بود.
در پایان از همه عزیزانی که در مراحل مختلف تهیه، تدوین و چاپ کتاب از همفکری و همکاری آنها برخوردار بوده ام به خصوص آقایان مهندس علیرضا صادقیان و دکتر اسماعیل صالحی(مترجمان)، مهندس علی محمد خانی (مدیر فروش) سپاسگزاری نموده و موفقیت روزافزونشان را آرزومندم.

مهدی خانی
مدیر مسئول انتشارات آوای قلم

مقدمه­ی مترجمان

رویدادهای مهم دهه­های اخیر جهان از نظر سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، جغرافیایی و انسانی نشان می­دهد که جوامع بشری پیوسته دستخوش سوانح طبیعی یا تمایلات مخرب انسان­ها که باعث بروز بحران­های گوناگون می­شود، بوده است. به­طورخلاصه باید گفت که سانحه به­صورت بخش جدایی­ناپذیر و طبیعی حیات سازمان­ها و جوامع امروز درآمده است. سوانح، دیگر ویژگی غیرعادی، کمیاب و اتفاقی برای جامعه­ی جهانی تلقی نمی­شود، بلکه در تار­و­پود جوامع مدرن رخنه کرده است. بروز چنین سوانحی دولت­ها را به­طور جدی و مستقیم با خسارات و مشکلات گسترده­ای روبرو می­سازد. بنابراین مدیران سازمان­ها باید پیوسته آماده رویارویی با سوانح باشند و برای پیشگیری و یا کاستن تاثیر سوانح بر سازمان­های خود چاره­اندیشی کنند.
کشور ایران به­واسطه­ی موقعیت جغرافیایی، شرایط اقلیمی و وضعیت زمین­شناختی از جمله کشورهای سانحه­خیز جهان محسوب می­شود. همه­ساله به­واسطه­ی وقوع زلزله، سیل و سایر سوانح، خسارات و تلفات زیادی به کشور وارد می­شود. از سوی دیگر کیفیت نامطلوب طراحی، ساخت و کنترل ساختمان­ها و تاسیسات حیاتی، ساخت­وساز در مناطق خطرناک و وجود ساختارهای نامطلوب و فرسوده­ی شهری در افزایش اثرات زیانبار سوانح تاثیرگذار می­باشند. همچنین عدم آگاهی و آمادگی مردم و مسئولان نیز عامل مضاعفی در تشدید صدمات و تلفات سوانح محسوب می­شود. با این وجود، در کشور به موضوع مدیریت سانحه کمتر پرداخته شده است و ادبیات این موضوع ضعیف می­باشد بطوری­که خود مسئولان با مفاهیم، مسائل و ابعاد مرتبط با مدیریت سانحه ناآشنا می­باشند. لذا، این کتاب جهت افزایش دانش مدیریت سانحه و با هدف کاهش آسیب­پذیری و بهبود پاسخ­دهی به سانحه ترجمه شده است.
لازم به ذکر است که نسخه­ی اصلی این کتاب، توسط دانشگاه مجازی برای کشورهای کوچک مشترک المنافع (VUSSC)، در سال ۲۰۰۷ تهیه و تدوین شده است که در نوع خود بی­نظیر بوده و به زبان ساده و به­طور جامع به تمامی مفاهیم، مسائل و جنبه­های اساسی مرتبط با مدیریت سانحه پرداخته است. کتاب حاضر مشتمل ­بر ۱۴ فصل می­باشد که در انتهای هر فصل بخشی به­عنوان تکلیف و خود ارزیابی گنجانده شده است. این کتاب می­تواند برای مدیران، مسئولان، محققان و دانشجویان سطوح مختلف تحصیلی و در رشته­های مختلف از قبیل مدیریت سوانح، مدیریت بحران، مدیریت ریسک، مدیریت امداد و نجات، مدیریت و برنامه­ریزی شهری، مدیریت توسعه، و موسسات و سازمان­هایی­که به­نحوی با سوانح و مدیریت آن درگیر می­باشند، سودمند واقع شود.

علیرضا صادقیان
اسماعیل صالحی

فصل اول: مروری بر مدیریت سانحه

۱-۱ مقدمه

این فصل نگاهی دارد بر تعاریف، واژه­ها، انواع خطرات بالقوه (از­جمله سوانح طبیعی و غیرطبیعی)، درک سانحه و علل وقوع آنها، و محتوای طرح موثر مدیریت سانحه.
پس از اتمام این فصل، قادر خواهید بود:
  • مدیریت سانحه، مخاطره، فوریت (شرایط اضطراری)، سانحه، آسیب­پذیری و ریسک را تعریف کرده و توصیف کنید؛
  • بین شرایط اضطراری و سانحه تمایز قائل شوید؛
  • انواع سوانح طبیعی و غیرطبیعی را تعیین کرده و توصیف کنید؛
  • خطرات اصلی که منطقه­ی شما نسبت به آنها آسیب­پذیر است را لیست کرده و توصیف کنید؛
  • دلایل رخداد سوانح در منطقه و محیط خود را تعیین کرده و مورد بحث قرار دهید.

۱- ۲ واژه­شناسی

مدیریت سانحه(۱)
* بیش از پاسخ و امدادرسانی است؛ برای مثال، رویکرد پیش­گستر می­باشد.
* یک فرایند سیستماتیک است؛ برای مثال، براساس اصول مدیریت می­باشد مانند: برنامه­ریزی، سازماندهی، هدایت، هماهنگ­­سازی و کنترل.
* با هدف کاهش اثرات منفی یا عوارض جانبی وقایع می­باشد؛ برای مثال، نمی­توان همیشه جلوی سوانح را گرفت اما می­توان عوارض جانبی آن­را کاهش داد.
* سیستمی با چندین مولفه می­باشد (این مولفه­ها در فصل­های بعدی بحث خواهند شد).
مخاطره(۲)
* پتانسیل وقوع سوانح طبیعی یا انسان­ساخت با پیامد منفی است.
* مخاطره می­تواند فوریت باشد؛ زمانی­که فوریت فراتر از کنترل جامعه باشد، به سانحه تبدیل می­شود.
فوریت (شرایط اضطراری)(۳)
* موقعیت ناشی از رخداد واقعی یا قریب­الوقوع یک واقعه می­باشد که نیازمند توجه فوری است.
* توجه فوری به یک واقعه یا موقعیت، بر اساس اهمیت رویدادی است که پیامد منفی دارد و به فوریت تبدیل می­شود. هدف برنامه­ریزی، به­حداقل رساندن این پیامد است.
سانحه(۴)
یک واقعه­ی طبیعی یا انسان­ساخت است که باعث اثرات بسیار منفی بر مردم، کالاها، خدمات و یا محیط­زیست شده و فراتر از قابلیت پاسخ­دهی جامعه­ی حادثه­دیده می­باشد.
ریسک(۵)
احتمال وقوع خسارت در­نتیجه­ی واقعه­ی­ زیان­بار، مخاطره و آسیب­پذیری می­باشد. ریسک (R) را می­توان به­صورت محصول خطر (H) و آسیب­پذیری (V) دانست:
R = H x V
آسیب­پذیری(۶)
میزان صدمه یا اختلال ناشی از مخاطره در ساختار جامعه، خدمات یا محیط­زیست می­باشد.

جدول۱-۱ انواع آسیب پذیری




جدول ۱-۲ عوامل سهیم در آسیب­پذیری



۱. Samoan
۲. Apia

۱ -۳ تمایز بین سانحه و موقعیت فوریتی (شرایط اضطراری)

فوریت و سانحه، دو موقعیت متفاوت هستند:
* فوریت، موقعیتی است که در آن، جامعه قادر به مقابله است. فوریت، موقعیت ناشی از وقوع واقعی یا قریب­الوقوع حادثه­ای است که نیازمند توجه فوری بوده و نیازمند توجه فوری به منابع فوریت می­باشد.
* سانحه، موقعیتی است که در آن جامعه قادر به مقابله با آن نیست. واقعه­ای طبیعی یا انسان­ساخت است که باعث اثرات منفی شدید به مردم، کالاها، خدمات و یا محیط­زیست شده و فراتر از توان جامعه­ی سانحه­دیده برای پاسخ دادن است؛ بنابراین، جامعه به­دنبال کمک دولت و نهادهای بین­المللی است.

۱- ۴ انواع سوانح طبیعی و غیرطبیعی

سوانح، اغلب طبق موارد زیر تقسیم می­شود:
الف- بر اساس علل به­وجود آورنده­ی­ سانحه؛ طبیعی در مقابل انسان­ساخت.
ب- بر اساس سرعت آغاز سانحه؛ ناگهانی در مقابل تدریجی.

خلاصه­ای از سوالات متداول را در وب­سایت مرکز تحقیقات توسعه­ی جهانی می­توان یافت (Srinivas, ۲۰۰۵).
الف- علل به­وجود آورنده­ی سانحه
الف-۱ سوانح طبیعی
این نوع سانحه در نزدیکی مردم، سازه­ها یا دارایی­های اقتصادی روی داده و تهدیدی برای آنهاست. این سوانح ناشی از شرایط بیولوژیکی، ژئولوژیکی، لرزه­ای، هیدرولوژیکی یا هواشناسی یا فرایندهای مربوط به محیط طبیعی است؛ برای مثال: طوفان موسمی، زمین­لرزه، سونامی، سیل، زمین­لغزه و فوران آتشفشان.
طوفان، طوفان موسمی، تندباد
طوفان­های موسمی زمانی ایجاد می­شوند که اقیانوس گرم باعث بالا رفتن دما می­شود و آن نیز به نوبه­ی خود باعث ایجاد جریان هوای همرفتی می­شود. طوفان­های موسمی زمانی روی می­دهند که این جریان­های همرفتی هوا جابجا شود. عبارت طوفان یا تندباد، نام ویژه­ای برای طوفان موسمی گرمسیری است. در آسیا آن­را طوفان (Typhoon)، در هندوستان و اقیانوس آرام آن­را طوفان موسمی (Cyclone) و در آتلانتیک شمالی و حوزه­ی کارائیب آن­را تندباد (Hurricane) می­نامند.
رویکردهای هشدار در نواحی گرمسیری:
۱. شناورهای کوچک و قایق­های ماهیگیری: بادهای تقریبا mph ۳۵-۲۵؛
۲. هشدار باد به عموم: بادهای تقریبا mph ۳۵-۲۵؛
۳. ساعت تندباد: زمانیکه طوفان موسمی احتمال تهدید بخشی از کشور را در عرض ۴۸ ساعت دارد؛
۴. هشدار نیروی تندباد: زمانی صادر می­شود که سرعت بادهای مورد انتظار به شدت نیروی تندباد (knots ۴۷-۳۴) در عرض ۲۴ ساعت برسد؛
۵. ساعت طوفان: اگر اختلال تندباد استوایی به حدی قابل توجه است که منطقه­ای از کشور را در عرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت تهدید کند، هشدار طوفان همراه با هشدار تندباد خواهد بود؛
۶. هشدار طوفان: هر سه ساعت و زمانی صادر می­شود که میانگین سرعت باد مورد انتظار به شدت نیروی طوفان knots ۶۳-۴۸ در ۱۲ تا ۲۴ ساعت بعدی برسد؛
۷. ساعت طوفان موسمی: زمانی صادر می­شود که بادهای موسمی استوایی به نیروی باد بالای knots ۶۳ در ۲۴ تا ۴۸ ساعت برسد؛
۸. هشدار طوفان موسمی: هر سه ساعت و زمانی صادر می­شود که سرعت باد مورد انتظار بیش از knots ۶۳ در ۱۲ تا ۲۴ ساعت آینده باشد.
زمین­لرزه
زمین­لرزه حرکت لرزشی یا تکان­دهنده­ی سطح زمین است که ناشی از حرکات صفحه در طول صفحه­ی گسل یا در نتیجه­ی فعالیت آتشفشانی است. زمین­لرزه در هر ساعتی از روز یا شب، به­طور ناگهانی، با شدت و بدون هشدار روی می­دهد. واژه­هایی که در ادامه آمده­اند مربوط به زمین­لرزه می­باشند: مرکز زمین­لرزه، گسل، بزرگا و امواج لرزه­ای.
برای اهداف عملی، زمین­لرزه­ها معمولا برحسب بزرگای خود (انرژی کمّی آزاد شده) تعریف می­شوند که با استفاده از مقیاس لگاریتمی ۱۰-۱ سنجش می­شود. این مقیاس لگاریتمی را مقیاس ریشتر می­نامند. این بزرگا به­وسیله­ی تحلیل داده­های لرزه­ای ناشی از لرزه­نگارها تعیین می­شود.
شدت زمین­لرزه با استفاده از مقیاس شدت مرکالی (MMI) تعیین می­شود که به­طور کیفی و توسط مشاهدات فیزیکی اثر زمین­لرزه تعیین می­شود.
سونامی
سونامی، موج اقیانوسی حاصل از زمین­لرزه­های زیردریایی، آتشفشانی یا زمین­لغزه است. آن­را موج دریایی لرزه­ای نیز می­نامند و به­طور نادرست امواج جزر و مدی می­گویند. موج­های بلند طوفان (یا Galu Lolo)، امواج ناشی از بادهای قوی هستند.
بزرگ­ترین حادثه­ی زمین­لرزه در ساموئا ثبت شد که در ۲۶ ژوئن ۱۹۱۷ با اندازه ۳/ ۸ ریشتر روی داد. منشا این حادثه توناقا (تقریبا ۲۰۰ کیلومتر در جنوب آپیا) بود و باعث سونامی چهار تا هشت متر در Satupaitea, Savaii شد. سونامی به کمتر از ۱۰ دقیقه از نقطه­ی شروع خود، رسید؛ بدین معنی که با سرعت بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت می­کرد. بنابراین، زمانیکه زلزله­ای روی می­دهد، باید هشدار سونامی را مدنظر داشته باشید. برای مثال، مردمی­که در مناطق ساحلی و پایین­تر از سطح دریا زندگی می­کنند، باید به زمین­های امن­تر و بالاتر تغییر مکان دهند.
سیل
این پدیده زمانی روی می­دهد که آب، زمین­های خشک را بپوشاند؛ برای مثال، زمانیکه مقادیر بزرگی از جریان آب از منبعی همچون رودخانه یا لوله­ی شکسته به مناطق خشک جریان یابد یا زمانیکه آب از سواحل یا سدها سرریز شود.
سیل می­تواند از نظر زیست­محیطی برای اکوسیستم محلی مهم باشد. برای مثال، برخی سیل­های رودخانه­ای مواد مغذی را به خاک­هایی همچون مصر می­آورند که در آن سیل سالانه­ی رودخانه­ی نیل، مواد غذایی را به زمین­های خشک انتقال می­دهد. سیل همچنین می­تواند تاثیر هیجانی و اقتصادی بر مردم داشته باشد بویژه اگر اموال آنها مستقیماً تحت­تاثیر قرار گیرد. با درک بهتر از آنچه­که باعث سیل می­شود، می­توان به مردم کمک کرد تا بهتر آماده شوند و خسارات سیل را به­حداقل برسانند.
زمین­لغزه
عبارت زمین­لغزه به حرکت رو به پایین تراکمی از سنگ و خاک اشاره دارد. زمین­لغزه­ها، حاصل یک یا ترکیبی از این عوامل هستند: تغییر در زاویه­ی شیب، افزایش باری که زمین باید متحمل شود، شوک و ارتعاش، تغییر در محتوای آب، حرکت آب زیرزمینی، عملکرد جنگل، هوازدگی، حذف یا تغییر پوشش گیاهی.
مناطق دارای خطر زمین­لغزه، جایی است که زمین دارای خصوصیات معینی است که در خطر حرکت رو به پایین مواد شرکت می­کند. این خصوصیات شامل موارد زیر است:
۱. شیب بیش از ۵ درصد؛
۲. فعالیت یا حرکت زمین­لغزه طی ۱۰۰۰۰ سال گذشته؛
۳. فعالیت جریان یا موج آب که باعث فرسایش و حفر ساحل یا ورود به ساحل شده و باعث ناپایداری زمین­های اطراف می­شود؛
۴. وجود یا پتانسیل ایجاد بهمن؛
۵. وجود مخروط افکنه که نشان­دهنده­ی آسیب­پذیری نسبت به جریان رسوبات یا مخروبات است؛
۶. وجود خاک­های نفوذناپذیر همچون رس یا لای که با خاک­های دانه­ای همچون ماسه و شن مخلوط می­شوند.
زمین­لغزه می­تواند در اثر خطرات طبیعی دیگر همچون باران، سیل، زمین­لرزه و همچنین علل انسانی اتفاق افتد؛ مانند: دانه­بندی، حفاری و پرکردن زمین، توسعه­ی بیش از حد و غیره. از آنجایی­که عوامل موثر بر زمین­لغزه می­تواند ژئوفیزیکی یا انسانی باشد، زمین­لغزه می­تواند در مناطق توسعه­یافته، مناطق توسعه­نیافته، یا هر منطقه­ای روی دهد که در آن زمین به­خاطر جاده، تسهیلات، ساختمان و غیره تغییر یافته است.
الف-۲ سوانح انسان­ساخت
علت مستقیم و اصلی این سوانح موقعیت­های اضطراری، اعمال انسانی به­صورت عمدی یا غیرعمدی می­باشد. به غیر از سوانح تکنولوژیکی، این نوع سوانح شامل موقعیت­هایی می­شود که در آنها جمعیت از تلفات، زیان در اموال، خدمات و وسایل زندگی درنتیجه­ی جنگ، آشوب­های شهری یا دیگر زد و خوردها یا اجرای سیاست، رنج می­برند. در بسیاری از موارد، مردم مجبور به ترک خانه­های خود، گروه­بندی پناهندگان یا اشخاص بی­خانمان داخلی یا خارجی درنتیجه­ی جنگ­های داخلی، سقوط هواپیما، آتش­سوزی، ریزش نفت، اپیدمی، تروریسم و غیره می­شوند.
ب- سرعت آغاز سانحه
ب-۱ شروع ناگهانی: عدم هشدار یا هشدار کم؛ حداقل زمان برای آمادگی. برای مثال: زمین­لرزه، سونامی، طوفان موسمی، آتشفشان و غیره.

ب-۲ شروع آرام و تدریجی: عوارض جانبی به آرامی روی می­دهد؛ ابتدا موقعیت ایجاد می­شود، دوم سطح فوریتی حاصل می­شود، سطح سوم، سانحه است. برای مثال: خشکسالی، آشوب­شهری، اپیدمی و غیره.
خطرات اصلی که یک منطقه نسبت به آنها آسیب­پذیر است به محل جغرافیایی کشور بستگی دارد. برای مثال در ساموا، خطرات اصلی که به سانحه تبدیل می­شوند، عبارتند از:

* طوفان­های موسمی
* زلزله
* سونامی
* سیل
* زمین­لغزه
* اپیدمی

۱- ۵ پیامدهای سانحه در منطقه و محیط شما

طوفان­های موسمی در دهه­ی گذشته، سوانح متداول در ساموا بوده­اند. اثر هر رویداد بسیار فاجعه­انگیز بوده است. لیست زیر، تعدادی از اثرات ناخوشایند را تعیین می­کند:
* صدمه به زیرساخت­ها
* صدمه به ارتباط از راه دور
* سیل
* زمین­لغزه
* قطع برق
* مشکلات آب
* صدمات کشاورزی
* صدمه به خانه­سازی
* صدمه به محیط­زیست ساحلی و درون­مرزی
* اختلال در استانداردهای زندگی، سبک زندگی و غیره

۱ -۶ خلاصه فصل

این فصل، محدوده­ای برای آنچه­که مدیریت سانحه مستلزم آن است، تعیین می­کند. به­عنوان دوره­ی مقدماتی، محتوای این فصل بر تعاریف و توضیحات واژه­شناسی تاکید دارد؛ بیان مفهوم مدیریت سانحه، تمایز بین موقعیت­های اضطراری و سانحه، تعیین و توصیف انواع سوانح طبیعی و انسان­ساخت، لیست و توصیف خطرات اصلی که کشورتان نسبت به آن آسیب­پذیر است، تعیین و توصیف تاثیرات سانحه بر مردم و محیط­زیست.

۱- ۷ خود ارزیابی

۱- موارد زیر را تعریف کنید:

الف- مدیریت سانحه
ب- خطر
ج- فوریت
د- سانحه
و- آسیب­پذیری
ه- ریسک

۲- بین موقعیت فوریتی و سانحه تمایز ایجاد کنید.
۳- سه سانحه­ی طبیعی که با آنها آشنا هستید را تعیین و توصیف کنید. سه سانحه­ی انسان­ساخت را که درباره آنها مطالعه کرده­اید، تعیین کرده و توضیح دهید.
۴- خطر اصلی را که کشور شما نسبت به آن آسیب­پذیر است، لیست کرده و توضیح دهید.
۵- اثرات مربوط به عوارض جانبی که یک سانحه بر سبک زندگی و محیط­زیست شما داشته است را مشخص کرده و توضیح مختصری در باره­ی آن بدهید.

۱- ۸ منابع

* Srinivas, H. (2005) Disasters: a quick FAQ. Accessed on 24/01/08 at: http://www.gdrc.org/uem/disasters/1-what_is.html

نظرات کاربران درباره کتاب مقدمه‌ای بر مدیریت سانحه