فیدیبو نماینده قانونی دفتر نشر فرهنگ اسلامی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب كلياتی از اقتصاد اسلامی

کتاب كلياتی از اقتصاد اسلامی

نسخه الکترونیک کتاب كلياتی از اقتصاد اسلامی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب كلياتی از اقتصاد اسلامی

اثر حاضر، کلیاتی پیرامون اقتصاد اسلامی است که ابتدا، درسهایی بوده که نویسنده در گردهمایی بسیج اساتید در مشهد مقدس ارائه کرده است. در این کتاب، در پنج فصل به ارائه مباحث اقتصاد اسلامی پرداخته شده است: در فصل اول، مفاهیم اقتصاد، علم اقتصاد، مکتب اقتصادی، انواع مکاتب اقتصادی و مقصود از اقتصاد اسلامی توضیح داده شده است. در فصل دوم، به اختصار مبانی فلسفی ـ کلامی اسلامی و مقایسه مختصر آن با مبانی فلسفی ـ کلامی اقتصاد لیبرالیستی و اقتصاد سوسیالیستی، به طور خلاصه مطرح می‌شود. در فصل سوم، از سه رکن اقتصاد اسلامی شامل اول، «مالکیت چندگانه»دوم، «آزادی اقتصادی» و سوم، «عدالت اجتماعی» در اسلام و مقایسه آن با جایگاه عدالت در اقتصاد سرمایه‌داری و اقتصاد سوسیالیستی سخن گفته می‌شود. در فصل چهارم، از دو وصف «واقع‌گرایی اقتصاد اسلامی» و «اخلاقی بودن اقتصاد اسلامی» در هدف و روش بحث می‌شود. در فصل پنجم، از ده شاخص سخن گفته می‌شود: ۱. جایگاه دولت در اقتصاد؛ ۲. جایگاه بخش غیردولتی در اقتصاد؛ ۳. اشتغال کامل سرمایه‌ها، نیروی انسانی و منابع انسانی؛ ۴. عدالت در توزیع ثروت؛ ۵. جمع بین عدالت و کارآیی؛ ۶. حذف کامل ربا؛ ۷. برقراری قوام در مصرف؛ ۸. حاکمیت اخلاق بر روابط اقتصادی؛ ۹. فراوانی نعمتهای مادی ناشی از ایمان و تقوای مردم؛ ۱۰. رشد مادی همراه با تعالی معنوی.

ادامه...
  • ناشر دفتر نشر فرهنگ اسلامی
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 0.54 مگابایت
  • تعداد صفحات ۸۰ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب كلياتی از اقتصاد اسلامی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



فصل اول - کلیات

۱-۱. مفهوم اقتصاد

واژه اقتصاد از ریشه «قصد» گرفته شده است و به معنای «روی آوردن به سوی چیزی» و نیز به معنای «اعتدال» آمده است.(۱) اقتصاد به معنای اعتدال، حالتی میان افراط و تفریط یا میانه روی است. این واژه در زبان عربی و نیز در آیات قرآن و روایات اسلامی بیشتر به معنای عام آن، یعنی میانه روی و اعتدال در هر چیز و در موارد کمتری به معنای خاص میانه روی در هزینه زندگی و اعتدال در معیشت و تنظیم صحیح دخل و خرج به کار رفته است.
خداوند متعال در سوره لقمان از قول وی در پندهای او به فرزندش نقل می کند:

«و اقصد فی مشیک و اغضض من صوتک»(۲)؛
«در راه رفتن میانه روی را رعایت کن و صدایت را کم کن».

سفارش به اعتدال و میانه روی در کیفیت قرائت نماز به بیانی دیگر در این آیه آمده است:

«و لا تجهر بصلاتک و لا تخافت بها و ابتغ بین ذلک سبیلاً»(۳)؛
«نماز خود را بسیار بلند و نیز بسیار آهسته نخوان بلکه راهی میان آن دو را برگزین».

اقتصاد به معنای عام شامل میانه روی و اعتدال در همه کارها می شود و در خصوص دخل و خرج نیز انسان باید زندگی خود را به گونه ای برنامه ریزی کند که دخل و خرجش متناسب با هم باشد. این طور نباشد که مخارج زندگی فزون تر از درآمد باشد، بلکه برای روز مبادا نیز پس انداز و سرمایه گذاری کند. اعتدال و میانه روی نقطه مقابل اسراف و تقتیر است.
خداوند متعال در این زمینه در قرآن می فرماید:

«و الذین اذا انفقوا لم یسرفوا و لم یقتروا و کان بین ذلک قواماً»(۴)؛
«و کسانی که هر گاه انفاق می کنند، نه اسراف می کنند و نه سخت می گیرند و بین آن دو حالتی متعادل را بر می گزینند».

اسراف در اینجا به معنای زیاده روی در هزینه های زندگی و افراط در مخارج است. اگر انسان چیزهایی را که نیاز نیست، تهیه کند، برای مخارج در ضروریات زندگی می ماند، این روش را «اسراف» گویند.
«تقتیر» یعنی تنگ گرفتن، سخت گرفتن و دست خشکی کردن که این روش نیز درست نیست. از امام صادق(ع) در توضیح «و کان بین ذلک قواماً»، درباره معنای قوام روایتی نقل شده است؛ از ایشان پرسیده شد: معنای قوام چیست؟ امام صادق(ع) مشتی ماسه برداشتند؛ سپس انگشتان دست خود را به طور کامل بازکردند، چون ماسه نرم است، همه از میان انگشتان آن حضرت ریخت. حضرت فرمودند: «هذا هو الاسراف»؛ یعنی «این همان اسراف است»؛ سپس حضرت مشتی دیگر ماسه برداشتند، ولی این بار انگشتان خود را محکم بستند، به طوری که ماسه کمی ریخت؛ حضرت فرمودند: «هذا هو الاقتار»؛ یعنی «این همان اقتار و تنگ گرفتن است»؛ سپس مقداری بین انگشتان خود را باز کردند، ماسه ها کم کم می ریخت و مقداری در مشت حضرت باقی ماند. ایشان فرمودند: «هذا هو القوام»؛ یعنی «این همان قوام است». پس قوام این است که هم خرج کنی و هم پس انداز داشته باشی. یک حالت بین اسراف و اقتار است. این بهترین حالت هزینه کردن درآمد در زندگی است. به این روش «اقتصاد و میانه روی» گویند.
واژه «اقتصاد» گرچه به معنای اعتدال در هر عرصه ای و در هر زمینه ای است، هم در عرصه خشم و محبت و هم در عرصه راه رفتن و یا سخن گفتن، هم در عرصه زندگی و معیشت، اما در محاورات عمومی این واژه در دخل و خرج و معاش زندگی بیشترین کاربرد را داشته است. از این جهت برای اقتصاد در معاش، «عَلَم بالغلبه» شده است.
اکنون، اگر سخن از اقتصاد به میان آید، عرف مردم از آن، میانه روی در هزینه زندگی و معاش را می فهمند.
از امام باقر(ع) روایتی نقل شده است که در آن واژه اقتصاد به کار نرفته است، ولی همان معنای اقتصاد را می رساند؛ حضرت فرمودند:

«الکمال کل الکمال: التفقه فی الدین، و الصبر علی النائبه و تقدیر المعیشه»(۵)؛
«همه کمال در سه امر نهفته است: اول. تفقه در دین، یعنی دین شناس و دین آگاه شدن؛ دوم. بر مصیبت و بلا، صبر و شکیبایی کردن و سوم. در زندگی تقدیر معیشت داشتن، یعنی با حساب خرج کردن».

در اینجا برای اینکه از این روایت بهره ای برای زندگی بگیریم، به یکی از مشکلات امروز جامعه که مردم از آن رنج می برند، اشاره می کنیم و آن، بالا بودن هزینه های زندگی است. البته، نه هزینه های ضروری و لازم؛ هزینه هایی که ناشی از تجملات و چشم و هم چشمیهای بیهوده است.
متاسفانه، این ریخت و پاشها تبدیل به یک فرهنگ شده است و بین مردم به صورت رسم درآمده است و مردم در تهیه لوازم غیرضروری و هزینه تجملات مسابقه می گذارند.
امیر مومنان علی(ع) در همین زمینه می فرمایند:

«للمسرف ثلاث علامات، یاکل ما لیس له و یلبس ما لیس له و یشتری ما لیس له»(۶)؛
«اسراف کار سه نشان دارد: چیزی را می خورد که مال او نیست؛ چیزی را می پوشد که مال او نیست و چیزی را می خرد که مال او نیست».

در روایت مذکور منظور این است که از چیزهایی که در حد شان او نیست و متناسب با زندگی و درآمد او نیست، استفاده می کند. منظور این نیست که نعمتهای خوب خداوند برای بندگان فقیر حرام است. اگر انسان از راه حلال به آنها دست پیدا کند، استفاده از آنها اشکالی ندارد، اما مهم این است که انسان باید زندگی خود را با حساب و برنامه صحیح پیش ببرد. اگر بنا باشد چنین مخارجی در زندگی فرد با درآمد کم صورت گیرد، زندگی او با مشکل روبه رو می شود.
بنابراین، اسراف حرام است و یکی از انواع اسراف، تهیه و مصرف کردن چیزهایی است که با زندگی ما تناسب ندارد.
در قرآن، علاوه بر اسراف واژه «تبذیر» نیز به کار رفته است. تبذیر یعنی ریخت و پاش کردن و هدر دادن. مثل اینکه غذایی را بیشتر از مقدار نیاز تهیه کند و نتواند همه آن را استفاده کند و سرانجام فاسد شود و از بین برود. لباسی را که برای مهمانی باید بپوشد، به هنگام کار بپوشد. به این عمل تبذیر گویند.
در روایتی از امام صادق(ع) آمده است:

«اتق الله و لا تسرف و لا تقتر و لکن بین ذلک قواماً، ان التبذیر من الاسراف، قال الله عز و جل: «و لا تبذر تبذیراً»(۷)؛
«تبذیر نوعی اسراف است».

نظرات کاربران درباره کتاب كلياتی از اقتصاد اسلامی

خوب نیست
در 1 سال پیش توسط ری‌را پورکیا