فیدیبو نماینده قانونی نشر نی و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب توسعه اقتصادی

کتاب توسعه اقتصادی

نسخه الکترونیک کتاب توسعه اقتصادی به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب توسعه اقتصادی

این کتاب به‌منظور افزایش شناخت دانشجویان علم اقتصاد، پژوهندگان اقتصاد توسعه، و استادانی که به تدریس اقتصاد توسعه اشتغال دارند وعلاقه‌مند به گشودن بحث‌های تازه در این زمینه‌اند، تألیف شده است. ای. واین نافزیگر، استاد ممتاز دانشگاه ایالتی کانزاس، در این کتاب به تجزیه و تحلیل اقتصادهای رو به توسعه‌ی آسیا، آفریقا و اروپای شرقی ـ مرکزی که حدود ۸۵ درصد جمعیت رو به توسعه‌ی جهان را در خود جای داده‌اند، می‌پردازد. نویسنده در این کتاب مسائل اروپای شرقی ـ مرکزی و اتحاد شوروی سابق، فروپاشی سوسیالیسم دولتی و گذار به اقتصاد آزاد و اصلاحات اقتصادی این کشورها و نیز گذار چین به اقتصاد بازار را تحلیل می‌کند. نافزیگر علاوه بر مسائل کشورهای در حال صنعتی‌شدنِ شرق آسیا، به مشکلات حاد کشورهای جنوب صحرای آفریقا می‌پردازد و درعین‌حال تأکید می‌کند که مسائل نپال، میانمار (برمه)، کامبوج و هائیتی به‌اندازه‌ی مشکلات آفریقا جدی‌اند.

ادامه...
  • ناشر نشر نی
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 14.18 مگابایت
  • تعداد صفحات ۱۱۱۳ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب توسعه اقتصادی

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:



پیش گفتار چاپ پنجم

این متن را به منظور افزایش شناخت خوانندگان درباره اقتصادهای جهان رو به توسعه آسیا، آفریقا، امریکای لاتین و اروپای شرقی ـ مرکزی، که حدود ۸۵ درصد جمعیت جهان را در خود جای داده اند، نوشتم. این کتاب برای دانشجویانی که دوره ای را در اصول علم اقتصاد برگزیده اند، مناسب است.
رشد درآمد واقعی هر شخص در ملل جهان سوم، امریکای لاتین، آسیا و آفریقا، که از ۱۹۵۰ سه برابر شده، رکوردی ترکیبی است. برای برخی از اقتصادها، رشدْ توجیه کننده خوش بینی است، به خصوص در تایوان، کره جنوبی، سنگاپور، مالزی، تایلند، اندونزی، چین، و دیگر کشورهای به سرعت رشدیابنده حاشیه اقیانوس آرام، برزیل، و اخیراً هند. اما این غم انگیز است که جنوب صحرای آفریقا، که از ۱۹۶۵ تا ۲۰۱۰ با فلاکت و تنزل رشد روبه رو بوده، در این دستاوردها سهمی نداشته است. جنوب صحرای آفریقا نه تنها در مقابل تکانه (شوک)های جانبی قیمت و بحران های بدهی، که اقتصاد جهانی را در اواخر قرن بیستم دستخوش ناپایداری کرد، آسیب پذیر است بلکه از کمبود فزاینده مواد غذایی، فقر رشدیابنده روستایی، تراکم جمعیت شهری، و سقوط دستمزدهای واقعی در رنج است. این مشکلات مبین واکنش ناکافی به تعدیل، اصلاحات، و آزادسازی است، که اغلب صندوق بین المللی پول (IMF) یا بانک جهانی به عنوان آخرین راه چاره تحمیل می کنند. مسائل نپال، افغانستان، میانمار (برمه)، کامبوج، و هائیتی نیز به اندازه مشکلات آفریقا جدّی اند.
این ویراست به شرح و بسط مطالب پیشین در تحلیل چین و دیگر کشورهایی می پردازد که در بخش عمده دوران بعد از جنگ جهانی دوم با نظام سوسیالیستی اداره می شدند. تحوّل عمده در این عرصه از اوایل ۱۹۸۹ با فروپاشی سوسیالیسم دولتی در اروپای شرقی ـ مرکزی و اتّحاد شوروی سابق و بازنگری اقتصاددانان در وخامت ِ تخمین متوسط رفاه اقتصادی شان رخ داده است. از اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰، کشورهای اروپایی بعد از سوسیالیسم، مانند دیگر کشورهای کم درآمد و متوسّط درآمد، عموماً تحت نظارت صندوق بین المللی پول و بانک جهانی، دست به تعدیل های ساختاری و اصلاحات بازار زدند. با این همه، بخش قابل توجّهی از این اقتصادهای پساسوسیالیستی ِ در حال تبدیل به اقتصاد آزاد تا پایان قرن به اوج رفاه اقتصادی پیش از ۱۹۸۹ نرسیدند. این ویراست با ارائه مثال هایی از کشورهایی مانند روسیه، اوکراین ِ کم درآمد یا متوسّط درآمد رو به پایین، و مجارستان و جمهوری چک و لهستان ِ متوسط درآمد رو به بالا و با گرفتن درس هایی از تعدیل، تثبیت، و آزادسازی، این واقعیت را برای دیگر کشورهای متوسّط درآمد و کم درآمد منعکس می سازد.
با این حال، اجازه نداده ام مسائل اروپای شرقی ـ مرکزی و اتّحاد شوروی سابق، به رغم اهمّیت آن ها، تاکید اوّلیه کتاب بر آسیا، آفریقا و امریکای لاتین را تحت الشّعاع قرار دهد. تمرکز عمده، به جای آن که بر مدل های انتزاعی ِ رشد باشد، بر مسائل جهان واقعی شان ــ از مسائل کشورهای به تازگی در حال صنعتی شدن، از قبیل تایوان، کره جنوبی، سنگاپور، مالزی و اندونزی، تا مشکلات جنوب صحرای آفریقای کند رشدیابنده ــ است.
پاسخ های دریافت شده از منتقدان، مدرّسان، دانشجویان و کارورزان در ایالات متّحد، کانادا، اروپا، ژاپن، استرالیا، نیوزیلند، و جهان رو به توسعه به تاکیدهای چاپ چهارم، سبب خشنودی من شد. این متن تجدیدنظرشده، مضمون های پیشین ــ از قبیل خاستگاه های رشد مدرن، مسائل سنجش رشد، و منشا و راه حلّ بحران دیون ــ را ادامه می دهد و موضوعات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را تلفیق می کند و در سراسر کتاب در بحث پیرامون سیاست های اقتصادیْ بر فقر، نابرابری و بیکاری تاکید می ورزد.
این چاپ، مانند چاپ چهارم، از انفجار منابع اینترنتی در اقتصاد توسعه بهره می گیرد. برای هر فصل، تکلیفی اینترنتی تدارک دیده ام که مدرّسان می توانند با دسترسی به Nafziger, Internet Assignments در نشانی www.k-state.edu/economics/nafwayne/ برای دانشجویان خود به منظور تحلیل داده ها یا نوشتن رساله های واکنشی۱ از آن استفاده کنند. همین سایت اینترنتیْ نشریات و سایت های اینترنتی در زمینه توسعه را فهرست می کند. به علاوه، کتابخانه کالج ممکن است امکان دسترسی به نشریات آنلاین را فراهم آورد و گزینه ها برای تکالیفی را که در رایانه در دسترس دانشجویان است، گسترش بخشد.
این متن مطالب جدید بسیاری را دربر می گیرد که زمینه سریعاً در حال تغییر اقتصاد توسعه را منعکس می سازد. جدول ها، نمودارها و فصل ها را با استفاده از جدیدترین داده ها روزآمد کرده ام و در سوالات پایان فصل هم برای بحث و راهنماهای مطالعه تجدیدنظر کرده ام. در نهایت، این متن، که کاربرپسندتر شده، شامل کتاب شناسی و واژه نامه در انتهای کتاب است.
دیگر ویژگی های بارز کتاب بازتابی از نوشتارهای جدید یا پیشنهادهای خوانندگان است. فصل ۱، با عنوان «نحوه زندگی آن دو سوم دیگر»، گستره ای را به دانشجویان یادآور می شود که در آن تنها بخش اندکی از جمعیت جهان در امریکای شمالی، اروپا، ژاپن، امریکای جنوبی، استرالیا، نیوزیلند، و معدود ثروتمندان در جهان رو به توسعه از سطوح مادّی زندگی بهره مندند. فصل ۱ بخش هایی درباره جهانی شدن، برون سپاری۲، و فن آوری اطّلاعات و عصر زرّین اخیر توسعه هند و آسیا، با گسترش طبقه متوسّط آن، تا مقایسه معیارهای زندگی بین کشورهای ثروتمند و فقیر را شامل می شود. این سوال را مطرح می کنم: «محرک عمده رشد اقتصادی ِ جهانی کدام است: امریکا یا آسیا؟»، و بر کشور فوق العاده پرجمعیت و سریع رشدیابنده چین تاکید دارم. فصل ۲، درباره معنا و سنجش توسعه، به بررسی این مطلب می پردازد که آیا تحقق اهداف توسعه هزاره سازمان ملل متّحد برای ۲۰۱۵ درخصوص «کاهش فقر، گرسنگی، بیماری، بی سوادی، نابودی زیست محیطی، و تبعیض علیه زنان» محتمل است.
چشم انداز تاریخی فصل ۳ شامل این مطالب است: رویکرد زیست شناختی تکاملی جَرِد دایامند۳ به توسعه، طرحی کلّی از توسعه اقتصادی در روزگاران باستان و میانه، رهبران جهان در سرانه محصول ناخالص داخلی در دوره مدرن، چرا رشد پیش از قرن بیستم عمدتاً محدود به غرب بود، الگوهای رشد غیرغربی در ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال گذشته، و این که چرا سطوح درآمد بین کشورهای ثروتمند و فقیر (یا بین افراد ثروتمند و فقیر) به هم نزدیک و از هم دور می شوند. قسمت هایی هم به توضیح سوسیالیسم بازار چین و پایان معجزه اقتصادی ژاپن و بی کفایتی ایالات متّحد به عنوان یک مدل توسعه، اختصاص یافته است. در همین فصل، استدلال ِها ـ جون چانگ ارزیابی شده است، این که کشورهای ثروتمند در ابتدای صنعتی شدن خود از حمایت و دخالت دولت سود جستند اما در مورد کشورهای فقیر «به نردبان شان لگد زده شد.»۴ این فصل با استفاده از مطالبی از اَنگس مدیسن فقید۵ و دیگران درباره رشد اقتصادی از دوران باستان تاکنون، انتقال رهبری جهانی سرانه محصول ناخالص داخلی از ملّتی به ملّت دیگر در دوره مدرن، زمان هایی که چین رهبری جهانی در محصول ناخالص داخلی را واگذار کرد و پیش بینی می شود که آن را بازپس گیرد، و شناسایی عصر زرّین توسعه سرمایه داریْ پربار شده است.
فصل ۴ به تحلیل نسبت بالایی از ستانده و نیروی کار در خدمات در کشورهای ثروتمند، نقش نهادها در توسعه اقتصادی، و مناقشه درباره رشد و سرمایه اجتماعی اختصاص دارد. فصل ۵، درباره نظریه های توسعه است؛ مدل مرفی ـ اشلایفر ـ ویشنی۶ به درک بحث رشد متعادل و نامتعادل، و نظریه واشر حلقوی۷ مایکل کرِمِر به توضیح نارسایی هماهنگی کمک می کند.
فصل ۶ بحث ِ ضعف داده های آماری فقر و گرسنگی را بسط می دهد، ماهیت چندبُعدی فقر را خاطرنشان می سازد، داده هایی را برای میزان فقر جهانی و ناحیه ای به دست می دهد، به نحوه تاثیر فقر و نابرابری بر جنگ و خشونت سیاسی نگاهی می اندازد، و مفاهیم فقرِ روزی یک دلار و روزی دو دلار را توضیح می دهد. این فصل به ارزیابی دیدگاه های متضاد بانک جهانی، انستیتوی اقتصاد بین الملل، و نظریه سالا ـ ای ـ مارتین۸ درباره نحوه اندازه گیری فقر و نیز نقد رهیافت استاندارد به برآورد فقرِ سانجای ردی۹ و توماس پوگ۱۰ می پردازد.
فصل ۷ درباره فقر روستایی و تحوّل کشاورزی، درباره نحوه تاثیر کشاورزی بر رشد کلّی اقتصادی بحث می کند؛ منابع غیرزراعی ِ درآمد روستایی را بررسی می کند؛ به شرکت های چندملّیتی و زراعت قراردادی در کشورهای رو به توسعه نگاهی می اندازد؛ داده های سری های زمانی درخصوص رشد میانگین تولید مواد غذایی در کشورهای ثروتمند و فقیر را به دست می دهد؛ و اهمّیت نسبی ماهی، گوشت، و حبوبات در کشورهای رو به توسعه را به دقّت مورد بررسی قرار می دهد. همین فصل درباره این موضوع بحث می کند که سیاست های ضعیف کشاورزی و ناکامی نهادین چگونه مانع پیشرفت کشاورزی جنوب صحرای آفریقا می شود و رشد هند و چین را در میانگین ستانده مواد غذایی مقایسه می کند. دیگر بخش ها الگوی هایامی۱۱ ـ روتان۱۲ از نوآوری القایی۱۳ توسعه کشاورزی، منافع و هزینه های زیستْ فن آوری ِ کشاورزی، و نقش شرکت های چندملّیتی و زراعت قراردادی در کشورهای رو به توسعه را دربر می گیرد.
در فصل ۸ تا ۱۳ درباره عوامل رشد بحث می شود. فصل هشتم درباره جمعیت، شامل چند جدول و نمودار جدید است و همچنین به منظور تاکید بر رشد سریع جمعیت از ۱۹۵۰ تاکنون، کاهش سرعت رشد جمعیت از ۱۹۶۰ را هم به آن می افزاید. فصل ۹ مطالب مربوط به اشتغال و رشد نیروی کار، حضور زنان در نیروی کار، و شهری سازی را روزآمد می کند. فصل ۱۰ درباره سرمایه انسانی، تحلیل های مربوط به نحوه تاثیر بهداشت و سلامت بر توسعه اقتصادی را بسط می دهد؛ بخش مربوط به تاثیر اقتصادی ویروس اچ ای وی (HIV) و بیماری ایدز، سل، و مالاریا بر کشورهای رو به توسعه را روزآمد می کند؛ و بخشی را به اخلاقیات و معلولیت، از جمله داده های تطبیقی درباره سال های زندگی (عمر) تعدیل شده نسبت به ناتوانی۱۴، اختصاص می دهد.
فصل ۱۱ درباره تشکیل سرمایه، انتخاب سرمایه گذاری، فن آوری اطلاعات، و پیشرفت فنّی شامل بخشی عمده درباره رایانه ها، الکترونیک، و فن آوری اطلاعات، با تحلیل نقّادانه باطل نمای (پارادُکس) بهره وری است که اظهار می دارد رایانه ها در سنجش کل بهره وری عواملْ چهره حقیقی را آشکار نمی سازند. داده های اقتصاد خرد و اقتصاد کلان در این بخش نمونه هایی از تاثیر فن آوری اطلاعات و رشد را به دست می دهد و فاصله بین رشد و نوآوری رایانه ای را با موارد مربوط به نوآوری های عمده پیشین مقایسه می کند. نمودارها و جدول ها از هم پاشیدگی رشد محصول ناخالص داخلی، تاثیرات فن آوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد، و تعداد تلفن های همراه، کاربران اینترنت، و رایانه های شخصی بر حسب کشور یا ناحیه جهانی را نشان می دهند.
فصل ۱۲ درباره کارآفرینی و سازماندهی، رابطه بین حقوق مالکیت درازمدت و کارآفرینی، هزینه بدیل آموزش برای کارآفرینان، چگونگی تاثیر آزادسازی بر بازده های کارآفرینی، درآمد نسبی کارآفرینی و اشتغال ِ مبتنی بر حقوق و دستمزد بررسی می کند.
فصل ۱۳ درباره منابع طبیعی، به تحلیل نوشتارهایی درخصوص نفرین منابع۱۵ می پردازد و شامل بحث مدل تجدیدنظرشده نوردهاوس ـ بویر۱۶ و مفاهیم ضمنی آن برای تغییر آب وهوای جهانی است.
فصل های ۱۴ تا ۱۷ اقتصاد کلان را با اقتصاد بین المللی توسعه ادغام می کند. فصل ۱۴ درباره سیاست پولی، مالی و درآمدها، شامل بخش هایی است درباره نحوه تاثیر بازارهای سرمایه بین المللی و داخلی بر نظام مالی و چگونگی اثرگذاری کژگزینی۱۷، کژمنشی۱۸، و تکانه (شوک)های جانبی بر بحران های مالی از قبیل بحران مکزیک (۱۹۹۴)، آسیا (۹ ـ ۱۹۹۷)، روسیه (۱۹۹۸)، آرژانتین (۳ ـ ۲۰۰۱)، و رکود بزرگ ۹ ـ ۲۰۰۸ جهان. فصل ۱۵ درباره تراز پرداخت ها، کمک، و سرمایه گذاری خارجی، شامل بخشی است درخصوص جریان انحرافی سرمایه از کشورهای فقیر به ثروتمند، از جمله توضیح جریان های ورود سرمایه انبوه به ایالات متحد است.
فصل ۱۶ درباره قروض خارجی و بحران های مالی، بخشی در زمینه گستره ها و حق بیمه احتمال خطر (ریسک) و تحلیلی تفصیلی بر بحران های مالی و پول رایج را شامل می شود. این بحران ها با بخش هایی درباره وامدهی و برنامه های تعدیل بانک جهانی و صندوق بین المللی پول، بنیادگرایان و نقدهای آن ها، دلایل ناکامی صندوق بین المللی پول در کاهش بحران های مالی، پیشنهاد صندوق بین المللی پول برای تجدید ساختار قروض دولتی، و رویکردهای جدید به حلّ بحران های بدهی مرتبط است.
فصل ۱۷ درباره تجارت بین الملل، شامل بخش هایی است درباره وابستگی به مسیر۱۹ و مزیت نسبی و استدلال هایی برای تعرفه های کشور ثروتمند مبتنی بر توزیع درآمد، کار کودکان جهان سوم، و محیط زیست. بحث شبکه های جهانی تولید بررسی می کند که چگونه کشورهای کم درآمد با کاهش حمایت از نردبان ارزش افزوده صعود کردند تا صادرات فن آوری ضعیف خود را گسترش دهند. تجارت خدمات، برون سپاری برون مرزی، مقرّرات حقوق مالکیت فکری جاری، بحران های پولی، نرخ های مبادله شناور مدیریت شده در کشورهای با درِ گشوده به روی جریان های بین المللی سرمایه، افزایش سریع زمینه های دادوستد آزاد، و یورو در مقابل دلار امریکا به عنوان ارزهای ذخیره برای اقتصادهای رو به توسعه از دیگر موضوع های این فصل است.
فصل ۱۸ فروپاشی سوسیالیسم دولتی و گذار به اقتصاد آزاد و اصلاحات اقتصادی در اروپای شرقی ـ مرکزی و اتّحاد شوروی سابق و گذار به اقتصاد بازار در چین را تحلیل می کند. سیاست های این کشورها که در فروپاشی و گذار موثّر بود، موارد مشابهی در کشورهای کم درآمد و متوسّط درآمد آفریقا، آسیا و امریکای لاتین دارد. بخش آخر درباره درس هایی برای کشورهای رو به توسعه از دوره گذار روسیه، لهستان و چین بحث می کند. بخش افزوده برنامه ریزی دولتی و نقش بازار را تحلیل می کند.
فصل ۱۹ درباره تثبیت، تعدیل، و اصلاحات، دستیابی به هر دو موازنه داخلی و خارجی، عمومیت تعدیل در کشورهای رو به توسعه و در حال گذار، نقش بانک جهانی و صندوق بین الملی پول در تراز پرداخت ها و تعدیل اقتصاد کلان داخلی، متوالی کردن ِ تجارت، نرخ ارز، و اصلاحات بازار سرمایه است.
من مرهون همکاران و دانشجویان بی شماری، هم در کشورهای توسعه یافته و هم کشورهای رو به توسعه، هستم که به شکل یافتن ِ ایده های من در اقتصاد توسعه کمک کردند. به علاوه، از صاحب نظران و محققانی سپاسگزارم که با اظهار نظرها و انتقادهای خود و نیز اجازه بهره گیری از بخش هایی از مقاله ها، رساله ها و کتاب های شان در پُربارتر شدن ِ مباحث این کتاب به من یاری رساندند....
من هر تلاشی را برای یافتن ردی از صاحبان کپی رایت انجام داده ام، اما در مواردی این امر میسّر نشد. از مولفان و ناشرانی که ممکن است ناخواسته حقوق شان را نقض کرده باشم، پوزش می طلبم.
این کتاب را به همسر از دست رفته ام، اِلفریدا، تقدیم می کنم ــ یک داوطلب کانادایی که در ۱۹۶۵ در نیجریه ملاقاتش کردم و چهل و دو سال شریک دغدغه هایم برای توسعه جهان سوم بوده است. همچنین، از پسرانم، برایان و کوین، و عروسم، پایاداد، برای کمک های مستمرشان تشکر می کنم.

یادداشت ها

۱. عبارت reaction paper اصطلاحاً به نوشتاری گفته می شود که در واکنش به موضوعی به رشته تحریر درآید. فرضاً اگر موضوع عبارت از سقط جنین باشد، رساله واکنشی می تواند بیان کننده عکس العمل شما یا افراد مختلف به این موضوع باشد. در چنین مطلبی، می توان به فهرست کردن واکنش افراد مختلف یا فقط عکس العمل نویسنده در آن مقاله پرداخت ــ و.
۲. outsourcing
۳. جَرِد مِیسن دایامند (Jared Mason Diamond) متولّد ۱۰ سپتامبر ۱۹۳۷، دانشمند و مولف امریکایی، استاد دانشگاه کالیفرنیا، لُس آنجلس (UCLA) که به دلیل انتشار کتاب های علمی شهرت دارد. کتاب او، اسلحه، میکروب و فولاد (که به فارسی هم ترجمه شده است) در ۱۹۹۷ برنده جایزه پولیتزر شد ــ و.
۴. این اصطلاح که معنای آن در متن آمده است، بخشی از عنوان کتابی به قلم ها ـ جون چانگ (Ha-Joon Chang)، متولد ۷ اکتبر ۱۹۶۳، یکی از اقتصاددانان بدعت گذار و نهادگرای برجسته کره ای است که در زمینه اقتصاد توسعه تخصّص دارد ــ و.
۵. اَنگس مدیسن  ۲۰۱۰ ـ ۱۹۲۶،(Angus Maddison) اقتصاددان بریتانیایی و متخصّص تاریخ اقتصاد کلان ِ کمّی ــ و.
۶. مدل فشار بزرگ یا جهش بزرگ (big push model)، مفهومی در اقتصاد توسعه یا اقتصاد رفاه که مبتکر این نظریه پل روزنشتاین ـ رودان (۱۹۴۳) بود و بعداً (۱۹۸۹) کوین ام. مرفی (Kevin M. Murphy) استاد اقتصاد دانشگاه شیکاگو، آندرئی اشلایفر (Andrei Shleifer) اقتصاددان روسی تبار امریکایی، استاد اقتصاد دانشگاه هاروارد، و رابرت دابلیو. ویشنی (Robert W. Vishny) استاد اقتصاد دانشگاه شیکاگو، در بسط آن نقش اساسی داشته اند ــ و.
۷. نظریه حلقه O شکل یا واشر حلقوی (O-ring theory) مدلی در اقتصاد توسعه که مایکل رابرت کرِمِر (Michael Robert Kremer) در ۱۹۹۳ مطرح کرد. این عبارت برگرفته از نارسایی یک واشر معیوب در سفینه فضائی چلنجر است که در ۲۸ ژانویه ۱۹۸۶ سبب سقوط فاجعه بار آن بعد از ۷۳ ثانیه پرواز شد ــ و.
۸. Xavier Sala-i-Martin، اقتصاددان اسپانیایی تبارِ امریکایی. او در حال حاضر استاد دانشگاه کلمبیا است ــ و.
۹. Sanjay G. Reddy، دانشیار اقتصاد در دانشکده جدید تحقیقات اجتماعی دانشگاه هاروارد است ــ و.
۱۰. Thomas Winfried Menko Pogge، فیلسوف آلمانی معاصر و مدیر طرح عدالت جهان و استاد فلسفه و امور بین الملل در دانشگاه ییل ــ و.
۱۱. Yujiro Hayami، ۲۰۱۲ ـ ۱۹۳۲، اقتصاددان ممتاز ژاپنی که از او در زمینه اقتصاد توسعه و اقتصاد کشاورزی کتاب هایی به چاپ رسیده است ــ و.
۱۲. Vernon Wesley Ruttan، ۲۰۰۸ ـ ۱۹۲۸، اقتصاددان مشهور توسعه که در دانشگاه مینه سوتا تدریس می کرد ــ و.
۱۳. induced innovation
۱۴. disability-adjusted life years: DALY، وسیله سنجش کلّ بار بیماری (یا مشکل تندرستی) است که بر حسب سال های از دست رفته در اثر بیماری، ناتوانی یا مرگ زودرس بیان می شود ــ و.
۱۵. resource curse، رشد اقتصادی پایین ترِ کشورهایی با منابع طبیعی گسترده نسبت به دیگر کشورها، تناقضی است که به بلای منابع یا نفرین منابع شهرت دارد ــ و.
۱۶. Nordhaus-Boyer model
۱۷. adverse selection
۱۸. moral hazard
۱۹. path dependency

کوته نوشت ها و مقیاس ها

کوته نوشت ها

ASEAN: انجمن ملل جنوب شرق آسیا (آسه آن)
DCs: کشورهای توسعه یافته (پردرآمد)
EU: اتحادیه اروپا
FAO: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متّحد (فائو)
FDI: سرمایه گذاری مستقیم خارجی
G7: گروه هفت، اجلال (گردهمایی) هفت کشور عمده توسعه یافته: ایالات متحد، کانادا، ژاپن، انگلستان، آلمان، فرانسه، و ایتالیا (نماینده اتحادیه اروپا هم در جلسات حضور می یابد)
G8: گروه هشت، اجلاس گروه هفت به علاوه روسیه
G20: گروه بیست، متشکل از آرژانتین، استرالیا، برزیل، کانادا، چین، فرانسه، آلمان، هند، اندونزی، ایتالیا، ژاپن، مکزیک، روسیه، عربستان سعودی، آفریقای جنوبی، کره جنوبی، ترکیه، انگلستان، ایالات متّحد، و اتحادیه اروپا. این کشورها با صندوق بین المللی پول (IMF) و بانک جهانی کار می کنند، و صندلی های خود را در کمیته های تعیین شده دارند. کشورهای گروه بیست حدود ۹۰ درصد محصول ناخالص ملّی (GNP) و دوسوم جمعیت جهان را نمایندگی می کنند. ماخذ: تحقیق صندوق بین المللی پول، ۲۶/ ۱۰ /۲۰۱۰
GAT T: موافقت نامه(های) عمومی تعرفه و تجارت، سَلَف سازمان تجارت جهانی (WTO)
GDP: محصول ناخالص داخلی
GNI: درآمد ناخالص ملّی (مثل GNP)
GNP: محصول ناخالص ملّی
HDI: شاخص توسعه انسانی، واحد اندازه گیری توسعه برنامه توسعه ملل متّحد (UNDP)
HIPCs: کشورهای فقیربسیار مقروض
ILO: سازمان بین المللی کار
IMF: صندوق بین المللی پول
LDCs: کشورهای کم توسعه یافته (کم تر توسعه یافته / رو به توسعه)، شامل کشورهای کم درآمد (LICs) و کشورهای متوسط درآمد (MICs)
LICs: کشورهای کم درآمد
LLDCs: کشورهای عقب مانده
MDGs: اهداف توسعه هزاره (ملل متحد، ۲۰۰۰)
MICs: کشورهای متوسط درآمد
MNCs: شرکت های چندملیتی (فراملیتی)
NGOs: سازمان های غیردولتی (غیرانتفاعی)
NICs: کشورهای به تازگی (تازه) در حال صنعتی شدن
NNP: محصول خالص ملّی
OECD: سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، شامل کشورهای پردرآمد (از جمله جمهوری کره) به اضافه جمهوری چک، مجارستان، مکزیک، لهستان، جمهوری اسلوواک و ترکیه
PQLI: شاخص کیفیت فیزیکی زندگی
PRI: حزب انقلابی نهادین، مکزیک
SARS: سندروم حاد تنفسی
SOEs: شرکت های در مالکیت دولت (شرکت های دولتی)
UNICEF: صندوق (اضطراری) کودکان ِ ملل متّحد (یونیسف)
UNCTAD: کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد (آنکتاد)
UNDP: برنامه توسعه ملل متحد
URL: نشانی وب یا نشانی اینترنتی، نشانی اسناد و دیگر منابع در شبکه جهانی وب
WTO: سازمان تجارت جهانی، تاسیس در ۱۹۹۵، به منظور اداره و تنظیم قواعد بازرگانی در تجارت بین المللی

مقیاس ها

۱ هکتار = ۴۷ /۲ اکر
۶۱ /۱ کیلومتر = ۱ مایل
۵۹ /۲ کیلومترمربع = ۱ مایل مربع
۱ متر = ۰۹ /۱ یارد = ۳ /۳ فوت
۱ کیلوگرم = ۲ /۲ پاوند
۳ /۲۸ = ۱ اونس
۰۲۸ /۰ مترمکعب = ۱ فوت مکعب

بخش اول: اصول و مفاهیم توسعه

۱. نحوه زندگی آن دوسوم دیگر

اقتصاد توسعه به تحقیق درباره علل فقر و درآمد اندک در اطراف و اکناف جهان می پردازد و در صدد است موجب پیشرفت در طرّاحی سیاست هایی شود که بتواند به افراد، مناطق، و کشورها در دستیابی به رونق اقتصادی ِ بیش تر کمک کند.۱

در ۱۹۶۶، اتیوپی، هند، و تایلند، هر سه، کشورهایی فقیر بودند و اکثریت مردم ساکن این کشورها (به قیمت های ۱۹۸۵) روزانه کم تر از یک دلار درآمد داشتند.... هند حرکتی مطلوب داشت و توانست بین سال های ۱۹۶۶ و ۱۹۹۰ درآمد سرانه را دو برابر کند و میزان فقر را به ۵۳ درصد جمعیت کاهش دهد.... تایلند عملکرد بسیار خوبی داشت، درآمد سرانه را سه برابر کرد و فقر را تا ۲ درصد کاهش داد.... در ۱۹۶۶ درآمد سرانه تایلند حدود چهار برابر درآمد سرانه اتیوپی بود. تا ۱۹۹۰ اتیوپیایی ها شاهد هیچ رشدی در درآمد نبودند، و ثروت تایلند بیش از ده برابر شد.... رابرت لوکاس این تفاوت را از طریق «پی آمدهای بُهت آور رفاه بشریِ» نرخ های متفاوت رشد و توسعه معنا می کند.۲

ماهیت و گستره متن

این کتاب درباره اقتصاد کشورهای رو به توسعه آسیا، آفریقا، امریکای لاتین، و اروپای شرقی و مرکزی است که روستاییان فقرزده، کارگران کارخانه ها، خُرده کشاورزان، مالکان اراضی، تاجران، مدیران، تکنیسین ها، مقامات دولتی و نخبگان سیاسی، مردم شان را شامل می شوند. اقتصاد توسعه همچنین شامل درس هایی از رشد گذشته اقتصادی کشورهای صنعتی شده امروز و اقتصادهای با درآمد متوسّط است. این کتاب با دیگر کتاب های درسی در زمینه توسعه متفاوت است:

۱. برخلاف اکثر متون، کتابِ پیش ِ رو در این باره بحث می کند که چرا رشد اقتصادی مدرن از غرب نشئت گرفته است؛ دلایلی برای رشد ژاپن (پیش از کند شدن آن در ۱۹۸۵) مطرح می کند؛ و تفاوت درصد رشد در میان کشورهای رو به توسعه، از جمله کامیابی کشورهای تازه صنعتی شده ــ به ویژه تایوان، کره جنوبی، سنگاپور، هنگ کنگ، و مالزی ــ را توضیح می دهد.
۲. این کتاب مفاهیمی از تمامی مناطق عمده جهان سوم را به دست می دهد، درباره دستاوردهای اخیر آسیا در غرب، کند شدن آهنگ رشد در امریکای لاتین، بحران های اقتصادی و غذایی جنوب صحرای آفریقا و نحوه تاثیرگذاری جهانی شدن بر مناطق رو به توسعه بحث می کند.
۳. درباره تعدیل اقتصادی (تعدیل ساختاری یا بخشی، تثبیت اقتصاد کلان، یا اصلاح اقتصادی) در اقتصادهای در حال ظهور، از جمله اقتصادهای سوسیالیستی سابق، مانند چین، روسیه، اوکراین، لهستان، جمهوری چک، و مجارستان که در تدارک گذار به اقتصاد بازارند، بحثی مفصّل تر و متوازن تر خواهم داشت. این کتاب نقش کشورهای ثروتمند، صندوق بین المللی پول، و بانک جهانی در تامین منابع خارجی و شرایط آن ها را نیز تجزیه و تحلیل خواهد کرد. به علاوه، این کتاب به بررسی درس های آموخته شده هنگام واکنش در برابر اصلاحات تحمیلی صندوق بین المللی پول و دیگر وام دهندگان خارجی به کشورهای کم تر توسعه یافته در سی سال گذشته و به کشورهایی از قبیل روسیه، اوکراین، لهستان و مجارستان از ۱۹۹۰ تاکنون می پردازد. در فصل ۱۸ به طور جامع به موضوع تعدیل می پردازم.
۴. مطالعات موردی ــ روسیه، ژاپن، کره جنوبی، تایوان، چین، فیلیپین، تایلند، اندونزی، مالزی، بنگلادش، هند، نیجریه، کنگو (کینشازا)، آفریقای جنوبی، آرژانتین، برزیل و مکزیک ــ در پایان فصل ها تفکیک نشده بلکه در آن ها ادغام شده اند.
۵. به جای تاکید بر مدل های انتزاعی رشد اقتصادی مجموع (همفزود)، این کتاب بر فقر، نابرابری، بیکاری، گرسنگی، نبود آموزش و پرورش، پوشاک، سرپناه، و بهداشت، از جمله اچ آی وی / ایدز (ویروس نقص ایمنی انسان / نشانگان [سندروم] نقص ایمنی اکتسابی)، مالاریا، و سل ِ فراگیر در کشورهای کم تر توسعه یافته انگشت می گذارد.
۶. درباره بیکاری و توزیع درآمد، به جای بررسی جداگانه در فصلی مجزا، در سراسر کتاب بحث می شود.
۷. بر مسائل سنجش رشد اقتصادی همراه با تعدیل درآمد برای قدرت خرید تاکید می شود.
۸. به جای آن که عوامل نهادین، اجتماعی و سیاسی توسعه را منحصر به یک فصل کنم، به بررسی آن ها در سراسر کتاب می پردازم.
۹. عملکرد اقتصادی را در متن اقتصادهای داخلی و جهانی، با تاکید بر وابستگی متقابل بین المللی توضیح می دهم. سه فصل به موازنه پرداخت ها، کمک، سرمایه گذاری خارجی، جریان معکوس سرمایه، انتقال فنّی، بحران اقتصادی جهانی، بحران مالی و پولی، بحران بدهی خارجی، سیاست های بانک جهانی و صندوق بین المللی پول، تجارت بین الملل، سیاست های نرخ مبادله، خدمات مبادله و محصولات کشاورزی، و همبستگی اقتصادی منطقه ای اختصاص می یابد. موضوعی را مورد بحث قرار می دهم که دیگر اقتصاددانان توجّه چندانی به آن نکرده اند ــ شبکه های تولید ایالات متّحد، ژاپن، اروپا و دیگر شبکه های جهانی چگونه رقابت بین المللی را افزایش و هزینه های تولید را کاهش داده اند و سهم فزاینده آسیا از جمعیت طبقه متوسط جهان چگونه افزایش رقابت را برای طبقه متوسط و فارغ التحصیلان کالج کشورهای صنعتی شده، به ویژه در زمینه الکترونیک، نرم افزار و خدمات تدارک می بیند.
۱۰. بخشی از فصل ۱۱ درباره تشکیل سرمایه و پیشرفت فنّی در زمینه اطلاعات و فن آوری اطلاعات (IT)، الکترونیک، و تلفن های همراه متمرکز است. بخش بندی بازار بر حسب منطقه جغرافیایی، بازده سرمایه در فن آوری اطلاعات، تاثیر فن آوری اطلاعات بر محصول ناخالص ملّی (GNP)، میزان کاهش قیمت در فرآورده های الکترونیک، رایانه ها و فن آوری اطلاعات، انطباق این فن آوری در کشورهای کم تر توسعه یافته، و این که کشورهای کم تر توسعه یافته تا چه حد می توانند با استفاده از فن آوری پیشرفته اطلاعات مراحل «جهشی» را بپیمایند، در این فصل بررسی می شود.
محصول ناخالص ملّی عبارت از درآمدی است که عاید ساکنان یک کشور می شود، در حالی که محصول ناخالص داخلی (GDP)، اصطلاحی که گاهی به کار می رود، عبارت از درآمدی است که درون مرزهای یک کشور عاید می شود. محصول ناخالص ملّی ایالات متحد زمانی افزایش می یابد که جنرال موتورز، جان دیر، گوگل، مایکروسافت، یا دیگر شرکت های چندملّیتی مستقر در ایالات متحد، درآمدِ عامل به دست آمده از مالزی را به ایالات متحد بازگردانند، در حالی که درآمد شرکت های چندملّیتی به محصول ناخالص داخلی مالزی افزوده می شود.
۱۱. دیدگاه های مخالف اندیشه غالب اقتصادی غربی از قبیل نظریه وابستگی که توسعه نیافتگی جهان سوم را با سُلطه اقتصادی و سیاسی جهان صنعتی توضیح می دهد، و نئومارکسیسم که کش مکش طبقاتی بین المللی را به مثابه مبارزه کارگران و روستاییان در جهان رو به توسعه بر ضد نخبگان سیاسی خود مشاهده می کند، که با نخبگان جهان توسعه یافته متحدند، در این کتاب تجزیه و تحلیل می شود. خواننده کتاب فقط با توجه دقیق به این چشم اندازها می تواند عقاید اقتصادی جهان سوم و نارضایتی سیاسی را درک کند. در واقع، اکثر نئومارکسیست ها بر نقد نظام رایج، به ویژه سرمایه داری، به مراتب بیش از تجویز سوسیالیسم تاکید می کنند. سعی دارم دیدگاهی متعادل از نئومارکسیسم و وابستگی را عرضه کنم ــ نه این دیدگاه ها را به «نظریه اهریمنی تاریخ» نسبت دهم و نه از آن ها برای توضیح تاثیرات توزیعی تجارت بین الملل که به وضوح برای کشورهای کم تر توسعه یافته نامطلوب است، استفاده کنم.
۱۲. بحث مربوط به سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه، اگرچه در آخرین فصل این کتاب مطرح شده است، در تلفیق با دیگر فصل ها، بر این تاکید دارد که برنامه های فقرستیزی، برنامه ریزی خانواده، تحقیق و گسترش کشاورزی، سیاست های اشتغال، آموزش و پرورش، فن آوری محلّی، پس اندازها، تحلیل طرح سرمایه گذاری، سیاست های پولی و مالی، برنامه های توسعه کارآفرینی، و تجارت بین الملل و جریان های سرمایه در برنامه ریزی اقتصادی جای می گیرد. در ادامه به تجزیه و تحلیل نقش دولت و بازار در سیاست گذاری می پردازم و بخشی را در فصل ۱۹ به نقش حکومت و فرایند آزادسازی در تعدیل اختصاص می دهم.
۱۳. با انفجار منابع اینترنتی، دانشجویان می توانند این مفاهیم یا نام مولفان را در موتورهای جست وجو، از قبیل گوگل یا یاهو، بیابند. به علاوه، سایت من در اینترنت دارای نشریه، پایگاه داده ها، فهرست های کتابخانه ای، منابع اینترنتی، منابع خبری کشورهای کم تر توسعه یافته، اطلاعات مربوط به کشور و نقشه، انستیتوها و چکیده های اقتصاد توسعه، آژانس های بین المللی، منابع عمومی در توسعه اقتصادی و دیگر سایت های اقتصادی است. نشانی وب سایت: www.ksu.edu/economics/nafwayne/edc.htm

سازمان متن

کتاب در شش بخش تنظیم شده است. پنج فصل اوّل بر اصول و مفاهیم توسعه اقتصادی و پایداری متمرکز است. فصل های ۶ و ۷ به بررسی توزیع درآمد، از جمله بحث درباره توزیع بین مناطق روستایی و شهری و فرایند دگرگونی کشاورزی مربوط می شود. در فصل های ۸ تا ۱۳ درباره نقش جمعیت، عوامل تولید، و فن آوری در توسعه اقتصادی، با تاکید خاص بر محیط زیست و منابع طبیعی در فصل ۱۳، تجزیه و تحلیل می شود. اقتصاد کلان و اقتصاد توسعه بین المللی موضوع بحث در فصل های ۱۴ تا ۱۷ است و در فصل ۱۸ گذار به اقتصاد آزاد و اصلاحات اقتصادی در اروپای شرقی، اتحاد شوروی سابق، و چین تحلیل می شود، در حالی که در پیوست فصل ۱۸ برنامه ریزی هماهنگ واحدهای بازار و دولت، اغلب در سطح ملّی، به منظور کاستن از میزان فقر، رشد شتاب یافته اقتصادی، و دیگر اهداف اقتصادی ملّی بررسی می شود. فصل ۱۹، که فصل پایانی است، به تحلیل ِ تثبیت، تعدیل و اصلاحات می پردازد.
بخش هایی که اصطلاحاتی را برای مرور، سوالاتی را برای بحث، و راهنمایی هایی را برای مطالب خواندنی ارائه می کنند، در پایان هر فصل قرار دارند. اصطلاحات پررنگ شده در فهرست اصطلاحات نزدیک پایان کتاب تعریف یا شناسایی شده است. مرجع ها در فصل ها و راهنمای مطالعه به طور کامل در کتاب شناسی نقل شده است.

نحوه زندگی دو سوم فقیرترین

نابرابری بین ثروتمندان و فقیران جهان

اقتصاد توسعه در ابتدا بر دو سوم مردم جهان که از همه فقیرترند، از مالزی که دارای سریع ترین رشد است تا هائیتی، فقیرترین کشور در نیم کره غربی، تمرکز دارد. این فقرا، اما نه همه، اکثریت عظیمی از جمعیت کشورهای رو به توسعه را تشکیل می دهند که ۸۲ درصد جمعیت جهان را دربر می گیرد. بسیاری از آنان تغذیه و مسکن مناسب ندارند، وضعیت بهداشتی شان نامطلوب است و از سواد نیز محروم اند. محاسبات مبتنی بر گزارش های ملّی و توزیع درآمد گویای آن است که حدود ۷۰۰ میلیون تا یک میلیارد (۱۰ تا ۱۴ درصد) جمعیت ۷ میلیاردی جهان (۸/ ۵ میلیارد نفر در کشورهای رو به توسعه) یا فقیرند یا در ۲۰۰۵ برابری قدرت خرید (PPP) آن ها بیش از ۲۵ /۱ دلار در روز نبوده است.۳

برابری قدرت خرید

برابری قدرت خرید تعدیلی است که در محصول ناخالص ملّی انجام می شود و قدرت خرید کشور را نسبت به کشورهای دیگر منعکس می سازد. دلار بین المللی، یا برابری قدرت خرید دلار ($PPP)، همان قدرت خرید بر حسب محصول ناخالص ملّی را دارد که دلا امریکا در ایالات متحد. در ۲۰۰۸، مبلغ ۹ /۱۵ روپیه هند قدرت خریدی معادل ۱ دلار امریکا داشت، به رغم این که نرخ مبادله عبارت از ۵۱ /۴۳ روپیه در مقابل یک دلار امریکا بود. به این ترتیب، برابری قدرت خرید محصول ناخالص ملّی هند، ۳/ ۳۳۳۹ میلیارد دلار، ۷۵ /۲ برابر محصول ناخالص ملّی اسمی آن بود. برعکس، در ۲۰۰۸، مبلغ ۵ /۱۱۶ ین ژاپن قدرت خریدی معادل یک دلار امریکا داشت، اگرچه نرخ مبادله عبارت از ۵۶ /۸۹ ین در مقابل یک دلار امریکا بود. به این ترتیب، برابری قدرت خرید محصول ناخالص ملّی، یعنی ۴۴۹۳ میلیارد دلار، فقط ۷۷ /۰ برابر محصول ناخالص ملّی اسمی بود.
اکثر کشورهای کم تر توسعه یافته برابری قدرت خرید محصول ناخالص ملّی بیش تری از محصول ناخالص ملّی اسمی خود دارند، در حالی که بسیاری از کشورهای توسعه یافته، از قبیل ژاپن و کشورهای اروپایی، برابری قدرت خرید محصول ناخالص ملّی کم تری از محصول ناخالص ملّی اسمی خود دارند.

مقایسه بین کشورهای توسعه یافته و کم تر توسعه یافته

اکثر امریکایی ها، کانادایی ها و بریتانیایی ها هرگز فقری را که در میان دو سوم فقیرترین های جهان وجود دارد، مشاهده نکرده اند. اکثریت قاطعی از فقیران در جنوب صحرای آفریقا، جنوب آسیا و آسیای شرقی سکونت دارند.
اگر در ایالات متحد یا کانادا درآمد متوسّطی داشته باشید، در زمره ۵ درصد ثروتمندترین مردم جهان قرار دارید. نگرانی های اقتصادی این ۵ درصد با نگرانی های اکثر مردم این سیاره تفاوت بارز دارد. اکثریت مردم به امریکایی میانه حال به عنوان فردی بسیار ثروتمند نگاه می کنند، شاید همان نگاهی که امریکایی میانه حال به ملون ها۴ و راکفلرها۵ دارد. به طور کلّی، رفاه مادّی شخص به سابقه رشد درازمدّت کشورش بستگی دارد و این موضوع نقطه تمرکز این کتاب است.
نابرابری درآمد برای کل جهان حتّی از کشورهایی که تمرکز درآمدی بالایی دارند، از قبیل آفریقای جنوبی، برزیل و بولیوی، به مراتب مهم تر است. برای مشاهده هر چه واضح تر این تضادها، شرایط زندگی در امریکای شمالی را با شرایط حاکم بر هند، کشوری با درآمد پایین یا درآمد پایین تر از متوسط اما نه فقیر مانند فقیرترین کشورهای جنوب صحرای آفریقا، به طور مختصر مقایسه می کنیم.

خانواده ای در امریکای شمالی. متوسط درآمد خانوار در ایالات متحد و کانادا بین ۵۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰ دلار امریکا است. خانواده متوسط کامل، به فرض خانواده اسمیت، با والدین و دو فرزند، در آپارتمانی راحت یا خانه ای در حومه با سه اتاق خواب، اتاق نشیمن، آشپزخانه، و وسایل برقی، اثاث منزل و کالاهای مصرفی بسیار زندگی می کنند. سه وعده غذای روزانه آن ها شامل قهوه برزیلی، میوه کنسروشده فیلیپینی، و موزهای اکوادوری است.
فرزندان اسمیت سلامتی خوبی دارند و میزان امید به زندگی آن ها هفتاد و هشت سال است. پدر و مادر، هر دو، دارای تحصیلات متوسّطه اند، و می توان انتظار داشت فرزندان شان دبیرستان را به پایان برسانند و احتمالاً وارد دانشگاه شوند. شغل آن ها، حتّی کار یدی، احتمالاً با استفاده از دستگاه ها و فن آوری مدرن، از راحتی برخوردار است. اما، اگرچه اعضای خانواده اسمیت زندگی خوبی دارند، ممکن است فشار عصبی، ملالت، ناامنی، و بی معنایی و فقدان کنترل را تجربه کنند. ممکن است آب و هوای آن ها آلوده و جادّه های آن ها پررفت وآمد باشد. منشاءِ برخی از این مسائل حتّی ممکن است پیشرفت اقتصادی باشد. با این همه، میلیون ها نفر از مردم سراسر جهان، که وضعیت مالی شان به این میزان نیست، با بخشی از ثروت مادّی خانواده اسمیت شادمان خواهند شد.

خانواده های کشاورز هندی. زندگی خانواده بالایا، کارگر مزرعه در هند، با زندگی خانواده اسمیت بسیار متفاوت است. اگرچه کار، ساختار خانواده، غذا، مسکن، پوشاک، الگوهای تفریحی در جهان رو به توسعه بسیار تفاوت دارد، خانواده بالایا مظهر درآمد اندک ِ اکثریت جمعیت جهان در آسیا، آفریقا، و امریکای لاتین است. بالایا لاکشمن۶، همسرش کامانی۷، و چهار فرزندشان (که بین سه تا دوازده ساله اند) مجموعاً دارای درآمد سالانه ای معادل هزار دلار امریکا۸ (اما چندین برابر آن از لحاظ قدرت خرید) هستند، که بیش ترِ آن شامل کالاهای تولیدی است تا این که پولی به دست آمده باشد. خانواده، تحت تقسیم کار پیچیده ای، در مقابل کاری که در مزرعه انجام می دهد ــ مانند شخم زدن، نشا و پیوند کردن، خرمن کوبی و تلنبار کردن، و از این قبیل ــ سهمی از مواد مصرفی را از ولی نعمت (یا مالک مزرعه) دریافت می کند.
غذای روزانه متکی بر برنج، خانه کاه گلی یک اتاقه با سقفی پوشیده از برگ های نخل، و پوشاک تولید محلّی که به طرز ناشیانه ای دوخته شده، نشان دهنده وضعیت آن ها است. خانه فاقد برق، آب تصفیه شده یا توالت صحرایی است. کامانی آب مصرفی روزانه را از چاه روستا، در فاصله یک کیلومتری می آورد. اگرچه بیماری های زیادی وجود دارد، اما مقرّ نزدیک ترین پزشک، پرستار، یا ماما در محلی به فاصله پنجاه کیلومتری و در خدمت ساکنان مرفّه شهر است. میزان امید به زندگی شصت و چهار سال است. عده نه چندان زیادی از روستاییان به لحاظ مالی قادرند از اتوبوسی استفاده کنند که روستای مجاور را به شهر، در فاصله چهل کیلومتری، متصل می کند.۹ دنیای خانواده به مسافتی محدود می شود که می توان در یک روز پیاده رفت.
بالایا و کامانی، هیچ کدام شان، سواد خواندن و نوشتن ندارند. یکی از فرزندان سه سال به طور مرتب به مدرسه رفت اما قبل از اتمام دوره دبستان ترک تحصیل کرد. این کودک به احتمال قوی به مدرسه باز نخواهد گشت.
به رغم مشکل سوءِ تغذیه، بالایا و دو پسرش که سن شان بیش تر از هفت سال است، زیر آفتاب سوزان با استفاده از چند ابزار ساده، سخت کار می کنند. در اوج فصل کار کاشت، داشت و برداشت محصول از طلوع تا غروب آفتاب باید کار کرد. کامانی با کمک دختر شش ساله اش، بیش ترِ روز طولانی کاری اش را در حیاط نزدیک منزل می گذراند. بازی ها، دیدارها، ورّاجی، قصّه گویی، موسیقی، رقص، عبادت، مراسم و جشن های مذهبی، عروسی ها و تشییع جنازه ها فراغتی از تلاش روزانه برای کسب معاش را فراهم می آورد.
بالایا پس انداز ندارد. او به مالک زمین بدهکار است، مثل پدرش که پیش از او به علّت رویدادهای اضطراری و نیز برای ازدواج مناسب دخترانش همیشه به مالک بدهکار بود.
شکل مشترک قالبی در مورد جوامع روستایی و کشاورزی، شامل جمعیت هایی با فقر تقریباً یکسان صحّت ندارد. تمامی روستاییان جهان سوم فقیر نیستند. طبقه کوچک متوسّط و بالاتر هم وجود دارد. به همین ترتیب، سریدار رامانا۱۰، مالک زمین بالایا، همراه با خانواده گسترده خود ــ همسر، دو فرزند مجرّد، دو پسر متاهّل، همسران آن ها، و فرزندان شان ــ نسبتاً مرفّه اند. خانواده، که درآمد سالانه اش معادل ۶۸۰۰۰ دلار امریکا است، در خانه آجری پنج یا شش اتاقه با سقف سفالی و حیاطی وسیع سکونت دارد. دو وعده غذایی روزانه آن ها شامل انواع گوشت ها و نیز سبزی ها و میوه های فصل است.۱۱ لباس های دوخته شده با چرخ خیاطی از دوزنده محلّی، بازار روستا (بازارگاه در فضای باز)، یا در سفر ماهانه با اتوبوس به شهر، تهیه می شود. خانه دارای چراغ برق و پنکه است. مستخدمان به خرید مواد غذایی، آشپزی، نظافت، حمل آب، و رسیدگی به چمن و باغ می پردازند. سریدار و پسران و نوه هایش دبستان را به پایان رسانده اند. بعضی از نوه های پسری، و گاهی نوه های دختری، دوره متوسّطه یا حتّی دانشگاه را به پایان خواهند رساند.

تراکم جمعیت، فقر، و ثروت در شهرهای هند. در شهرهای بزرگ هند، گذرگاه های عابر پیاده زیاد نیستند و محلّ عبور وسایل نقلیه تندرو و کندرو مجزّا نیست. ترافیک، حرکت این وسایل نقلیه در کنارِ هم را شامل می شود: اتوبوس ها، اتومبیل ها، تاکسی ها، کامیون ها، جیپ ها، موتورسیکلت ها، دوچرخه های موتوری، انواع چرخ های موتوردار، دوچرخه ها، ریکشاهایی که کشنده آن انسان یا موتور است، گاری هایی که گاو آن ها را می کشد، گاری های دستی، گله های گاو، سگ ها، و عابرانی که قدم می زنند یا روی سرشان بار حمل می کنند. تراکم جمعیت، کثافت، فلاکت، و ناامنی مشخصه زندگی ساکنان بیکار، نیمه بیکار و دارای کارهای حاشیه ای در شهرهایی از قبیل کلکتّه، بمبئی و دهلی ــ و به مراتب بیش تر از کارگر روستایی بی زمین ــ است. در شهر مرکزی، مردم بدون اغراق در خیابان زندگی می کنند، همان جا غذا می خورند، شست وشو می کنند، قضای حاجت می کنند، و در پیاده رو یا نزدیک آن می خوابند. در فصل باران های موسمی، آن ها به زیر هرّه های پیش آمده موسّسات تجاری ازدحام می کنند. دیگران که دارای شغل های پَست یا ادواری هستند، در خانه های اجاره ای یا آلونک نشین های شلوغ و مملو از آفات زندگی می کنند. برعکس آنان، خانواده ای که نان آور اصلی اش به عنوان کارگر در خطّ مونتاژ در شرکتی بزرگ دارای شغل ثابت یا کارمند دون پایه دولت است، می تواند در آپارتمان یا خانه ای کوچک سکونت گزیند. متخصّصان دارای درآمد بالا، کارمندان دولت، و بازرگانان در خانه های بزرگ پنج یا شش اتاقه سکونت دارند. آنان اگرچه کم تر از خانواده اسمیت دارای تجهیزات اند، با به کار گرفتن مستخدم از برخی آسایش های مادّی مشابه سود می برند.
نهادهای اجتماعی و سبک زندگی در میان کشورهای کم تر توسعه یافته بسیار متغیر است. با این همه، میزان نابرابری درآمد و فقر در اکثر کشورهای کم درآمد به اندازه هند بالا است. حتّی فقیرترین امریکایی ها و کانادایی ها از بیش تر مردم هند و دیگر کشورهای دارای درآمد متوسّط پایین و کشورهای کم درآمد وضعیت بهتری دارند.

نظرات کاربران درباره کتاب توسعه اقتصادی

تخفیف بدید
در 2 سال پیش توسط فرشید اینانلو
به عنوان کتابی با مصرف آموزشی، قدیمی شده است
در 1 سال پیش توسط امین آشنا