فیدیبو نماینده قانونی نشر نیلوفر و بیش از ۶۰۰ ناشر دیگر برای عرضه کتاب الکترونیک و صوتی است .
کتاب رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن

کتاب رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن

نسخه الکترونیک کتاب رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن به همراه هزاران کتاب دیگر از طریق فیدیبو به صورت کاملا قانونی در دسترس است.


فقط قابل استفاده در اپلیکیشن‌های iOS | Android | Windows فیدیبو

درباره کتاب رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن

(پژوهشی در مسئله‌ی مَجاز در قرآن از نظر معتزله)

  • ناشر نشر نیلوفر
  • تاریخ نشر
  • زبان فارسی
  • حجم فایل 2.87 مگابایت
  • تعداد صفحات ۳۲۸ صفحه
  • شابک

بخشی از کتاب رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن

شما به آخر نمونه کتاب رسیده‌اید، برای خواندن نسخه کامل، کتاب الکترونیک را خریداری نمایید و سپس با نصب اپلیکیشن فیدیبو آن را مطالعه کنید:


پیش گفتار

پژوهش گران بسیاری به نقش قرآن کریم در شکل گیری بسیاری از علوم عربی به ویژه علوم نقد ادبی و بلاغت توجه داشته اند و در پژوهش های بسیاری در پی کشف و یافتن ابعاد و نشانه های این نقش برآمده اند که زاویه ی بررسی هر پژوهش با توجه به نگاه پژوهش گر آن متفاوت بوده است.
در این میان، اما مهم ترین مباحث بلاغت، که مبحث «مَجاز» است، مستقلاً بررسی نشده است و شرایط شکل گیری آن و تاثیر قرآن در پرورش آن و نقشش در کلام بلیغ، پژوهیده نشده است. پژوهش گران به این نکته اشاره کرده اند که معتزله را، که برای نفی تصورات عوامانه از ذات و افعال خداوند تلاش می کردند، در پرورش و تکامل مفهوم مَجاز تاثیری به سزاست. اما این اشاره ها به اجمال و در راستای موضوع گسترده تری، یعنی موضوع نوع ادبی در نقد ادبی عربی، صورت گرفته است. مهم ترین این اشاره ها فصلی است که دکتر مصطفی ناصف، در کتابی که درباره ی نقد ادبی نوشته، به تاثیرات روانی در مبحث استعاره اختصاص داده است. و نیز پیش درآمد دکتر جابر عصفور بر فصل مربوط به انواع بلاغی در کتاب الصوره الفنیه فی التراث النقدی و البلاغی. این اشاره ها هرچند گذرا و مجمل بود اهمیت مسئله را برای نگارنده نشان داد و او را به ضرورت پژوهش تفصیلی آن واداشت تا بتواند از رابطه ی تنگاتنگ اندیشه ی اعتزالی و مبحث مَجاز در قرآن پرده بردارد. رابطه ای که بی شک باعث شده مبحث مَجاز فصلی مستقل در پژوهش شعر و نثر داشته باشد.
برای درک این مقصود لازم دیدم که به منابع اصلی اندیشه ی اعتزالی توجه کنم نه منابعی که در آن ها به بررسی تاریخی یا گزارش نظریات و آراءشان بسنده شده است. این منابع چند سال است که از پستوی نسخ خطی کتاب خانه ها بیرون آمده است. مهم ترین این منابع آثار متنوع و فراوان قاضی عبدالجبار اسدآبادی است و مهم ترین نوشته ی او دائره المعارف گران بهای المغنی فی ابواب التوحید و العدل. این کتاب در بیست جلد است که شش جلد آن (جلدهای اول و دوم و سوم و دهم و هیجدهم و نوزدهم) هنوز نایاب است. دشواری کار نگارنده نه بزرگی حجم این آثار که دشواری فهم زبان پیچیده ی آن ها بود. مسئله ای که گاه او را به بازنویسی جملات کتاب و در موارد بسیاری اعراب گذاری کلمه کلمه ی آن، برای اطمینان از صحت برداشتش از جملات، وادار می کرد. مشکل دیگر تصحیح و خواندن متن تنها نسخه ی در دسترس بود که هیچ توضیحی درباره ی اصطلاحات ندارد. این جاست که مشکلات مضاعف نگارنده را درمی یابیم: یکی دشواری فهم متن و دیگری دشواری شناخت ضبط صحیح آن.
با توجه به همین مشکلات، نگارنده لازم دید که محدوده ی زمانی پژوهش را از قرن چهارم هجری، قرنی که قاضی عبدالجبار در آن می زیست، فراتر نبرد. قرنی که نماینده ی اوج رشد اندیشه ی اعتزالی، در دوره ی دوم بیداری اش، در سایه ی حکومت آل بویه بود. اشاره هایی که به نوشته های بعد از این دوره شده فقط برای توضیح و شرح بیش تر این اندیشه است نه تحلیل آن در این نوشته ها.
موضوع پژوهش روش توصیفی را لازم می آورد. و با توجه به این که مباحث زبانی و معناشناختی در نوشته های معتزله به صورت پراکنده آمده بود، بر نگارنده لازم آمد که این نوشته ها را در یک راستا درآورد تا وحدت فکری لازم را محقق سازد. وحدتی که معتزله خود در پی تحقق آن بودند و با سازوکارهای ویژه ی خود آن را محقق ساختند. سازوکارهایی که مبتنی بر روش تحقیقی قدیم و مبتنی بر استطراد و شرح و بسط بود. ویژگی دیگر آثار آنان این است که ایشان همواره در مقام جدل و پاسخ گویی به اعتراض های مخالفان یا اعتراض های احتمالی بوده اند.
اگر مَجاز یک سازوکار زبانی است پس فهم ساختار و کاربرد آن مبتنی بر فهم ساختار زبان و دلالت آن است. تصور ساختار زبان نیز خود در پرتو تصور کلی تر ساختار فعالیت عقل و حرکت آن به سوی شناخت صورت می گیرد. بالا بردن جایگاه عقل در نظر معتزله، ویژگی ای که آنان را از دیگر متکلمان جدا می کرد، در توجهشان به رابطه ی تنگاتنگ مَجاز با مسائل زبانی و معرفتی تاثیر فراوان داشت. بدین ترتیب لازم بود که پژوهش ما در یک پیش درآمد و سه فصل عرضه شود.
در پیش درآمد به شکل گیری اندیشه ی اعتزالی می پردازیم و تلاش می کنیم آن را در پرتو شرایط اجتماعی جامعه ی اسلامی اواخر قرن اول و اوایل قرن دوم هجری توضیح دهیم تا بتوانیم رابطه ی حقایق تاریخی و ابعاد گوناگون اندیشه ی اعتزالی را درک کنیم. در فصل نخست به رابطه ی شناخت و معنای لغوی در نظر معتزله می پردازیم و نشان خواهیم داد که اندیشه ی دینی اعتزالی زبان را یکی از انواع دلالت عقلی و آن را آخرین نوع از انواع این دلالت می داند. شروطی که معتزله برای صحت دلالت لغوی لازم دانستند پیش درآمد بررسی مفهوم مَجاز بود و لازم بود که به تکامل تاریخی مفهوم «نقل معنا» اشاره شود و رابطه ی پرورش و تکامل مفاهیم بلاغی یا تاویل قرآن به حساب اختلاف های عقایدی گرایش های گوناگون اسلامی دانسته شود. و لازم بود که این رابطه ی میان مَجاز و تاویل در بخشی جداگانه ـ بخش سوم ـ ژرف بیانه تر بررسی شود تا از این رابطه در سطح معرفتی و دینی پرده برداشته شود.
این پژوهش بر مقایسه ی معتزله با اشاعره بنا نهاده شده است. مقایسه ای که هدف اصلی از آن یافتن ویژگی های اندیشه ی اعتزالی است نه بیان اصول اندیشه ی اشعری ـ که این را مجالی خاص لازم است.
همه آرزویم آن است که در معرفی بُعد مهمی از ابعاد میراث دینی مان در عرصه ی پژوهش انتقادی و بلاغتی موفق بوده باشم.

نظرات کاربران درباره کتاب رویکرد عقلانی در تفسیر قرآن

سلام این کتاب رو تو فیدیبوک نمیشه دانلود کرد راه حلش چیه؟؟؟؟؟؟
در 7 ماه پیش توسط مجید جعفرپور